Esnaf böyle korunur!

09.12.2019

26 views Kişi Okumuş

0 Yorum

Esnaf böyle korunur!

RECEP ERÇİN

Ticaret Bakanlığı bünyesinde hazırlanan Perakende Ticareti Taslağı’nda, zincir marketlerin açılış kriterlerinin belirlenmesine yönelik maddeler yer aldığı öne sürüldü. Pazar günü Hürriyet gazetesinde yayınlanan haberde; zincir marketlerin küçük yerleşim yerlerine açılmasına nüfus kriteri getirileceği, bu kriterin beş bin veya üç bin nüfusla sınırlandırılmasının gündemde olduğu ifade edildi. Ak Parti bünyesinde kurulan ilgili komisyona dayandırılan haberde, "Bakkalların kooperatifleşmesi veya tarım kooperatifleriyle ortak çalışması sağlanacak. Ucuz gıda için ‘tedarik ve dağıtım kooperatifi’ modeli geliştirilecek" ifadeleri yer aldı.

BAKANLIK DEĞİL BEŞTEPE YETKİLİ

Konuya ilişkin Ticaret Bakanlığı kaynaklarına danıştık. Bakanlık bünyesinde zincir marketlerin açılış kriterlerine yönelik herhangi bir çalışma yapılmadığını bildirdiler. Düzenleme yapma yetkisinin Cumhurbaşkanlığı’nda bulunduğunu vurgulayan kaynaklar, "6585 sayılı Perakende Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun’un 16’ncı maddesinin ikinci fıkrasında, Cumhurbaşkanı’nın belirlediği kriterleri Bakanlığa iletmeye ve bu hususlara ilişkin usul ve esasları yönetmelikle düzenlemeye yetkili olduğu hüküm altına alınmıştır" bilgisini paylaştılar.

Kanunun mevcut halinde yukarıdaki hüküm yer aldığından zincir marketlerin açılış kriterlerinin belirlenmesi yetkisi de Cumhurbaşkanına ait ve bu kriterler Cumhurbaşkanlığınca çıkarılacak yönetmelik ile düzenlenebiliyor. Bu nedenle, 6585 sayılı Kanun Değişiklik Teklifi Taslağında konuya ilişkin herhangi bir düzenlemeye yer verilemiyor.

HER KÖŞE BAŞINA GİRDİLER

Konu gündeme gelmişken esnafın zincir marketlere yönelik ne tür düzenlemeler talep ettiğini en yetkili makama sorduk. Türkiye Esnaf ve Sanatkarları Konfederasyonu (TESK) Genel Başkanı Bendevi Palandöken, öne sürülen yasa taslağındaki iki kritere ek olarak üç alanda daha adım atılmasının zorunlu olduğunu söyledi.

TESK Başkanı esnafın taleplerini şöyle sıraladı: "Zincir marketlere çalışma saati kısıtlaması getirilmeli. Gelişmiş ülkelerde akşam 6 veya 7’de mal elinde kalmak pahasına kapanış yapılır. İkincisi bu işi gelişmiş ülkeler iyi düzenlemişler. Şehrin dışında veya şehrin içinde belli bölgelerde zincir market bulunuyor. Biz de her köşe başında market var. Açıklama yapıyorlar; 10 bin şubeye ulaştık diye. O parayla sanayicilik yapılır niye market açıyorsun?" diye sordu.

TEKEL VE FIRINCI OLDULAR

 

Çalışma saatlerine yönelik düzenlemenin yanında zincir marketlere ürün kısıtlaması getirilmesini de savunan TESK Başkanı, "Sigara, alkol, ekmek gibi ürünlerin zaten kendine has esnafı var. Süpermarketler balık bile satıyorlar. Bir ekmek fırını açmak için onlarca kriteri yerine getirmeniz gerekiyor. Ama bu marketler açıldığı gibi ekmek satabiliyor" ifadelerini kullandı. Palandöken, zincir marketlerle ilgili düzenlemelerde kuralların daha en başında konulması gerektiğini ancak artık geç kalındığını savundu.

 

‘DURGUNLUKTA ÇÖKERLER’

Palandöken, "Her köşe başına bir market açtılar. Bunları artık çıkarmak mümkün değil. En azından ürün ve çalışma saati kısıtlaması getirilebilir. Bir de gramajlı ürün satanlara bakın; bir kilo diye alıyorsunuz ama 830 gram geliyor. Bunların sattığı mesela şemsiye gibi ürünler Çin’den en adisini getirip satıyorlar. Şemsiye ters açılıyor. Bu da ürün güvenliğini ile ilgili bir konu. Bu marketler part-time çalışan alıyorlar. Bir hafta gitmiyorsunuz çalışanlar değişmiş. Çalışan hakları konusunda da sıkıntılar var" diye konuştu.

Zincir marketlerin sürekli şube açarak ayakta kaldıklarını dile getiren TESK Başkanı, "Pazarda durgunluk olduğunda bunlar ayakta kalamazlar. Bu açıdan da bu hızlı büyüme bir çöküşü getirebilir" dedi.

YEREL ZİNCİR BEŞ ALANDA DÜZENLEME BEKLİYOR

Türkiye Perakendeciler Federasyonu (PERDER) İstanbul Yönetim Kurulu Başkanı Faruk Güzeldere, geçen perşembe günü Ticaret Bakanı Ruhsar Pekcan ile bir araya geldiklerini ancak böyle bir düzenlemeye yönelik bilgilerinin olmadığını ifade etti. Ancak PERDER olarak zincir marketler özelinde bir takım düzenlemeler yapılmasını beklediklerini anlatan Faruk Güzeldere, özetle şunları söyledi: "Yan yana market açılmasının önüne geçilmelidir. Dikey mimaride 500 ile 750 metre arayla, yatay mimari şehirlerde ise nüfusa göre belirlenmelidir. Çalışma saatlerinin biz de Avrupa’daki gibi olmasını istiyoruz. Bir diğer konu gramajlı ürünler; aynı marka, aynı paketli ürün ama farklı gramajla farklı marketlere tedarik sağlanıyor. Büyük zincirlerin raflarının yüzde 70’i Private Label yani özel markalı ürünlerle dolu. Tuvalet kağıdı, havlu üretir hale geldiler. Böyle giderse sektörde oligopol piyasa hakim olacak. Biz herkesin yaşamasını istiyoruz. Bir de belli ürünlerde özellikle sebze meyve ve ette KDV eşleşmesi yapılmalı. Giren KDV yüzde 1 iken çıkan yüzde 8 oluyor."

Öte yandan yerel zincileri temsil eden Türkiye Perakendeciler Federasyonu (TPF) Heyeti önceki gün, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) Başkanı M. Rifat Hisarcıklıoğlu’nu, perakende sektöründe beklenen yeni yasal düzenlemeyle ilgili ziyaret etti. TPF Başkanı Ömer Düzgün yeni Perakende Yasası ile ilgili yerel zincirlerin beklentilerini aktardı.

İlgili Terimler :

YORUMLAR

Yorum yapabilmek için giriş yapmalısınız.